De Franse regisseur, schrijver, journalist en filosoof Claude Lanzmann is vanochtend op 92-jarige leeftijd in Parijs overleden. Dat meldt de Franse krant Le Monde. Lanzmann, een fervent behartiger van de Israëlische zaak (zijn eerste documentaire had de veelzeggende titel 'Pourquoi Israel?'), is vooral bekend om 'Shoah' (1985), zijn bijna tien uur durende documentaire over de holocaust. Lanzmann was een vriend van Jean-Paul Sartre en compagnon van Simone de Beauvoir. Hij was ook hoofdredacteur van 'Les Temps Modernes', het tijdschrift dat door het filosofenpaar was opgericht.

Lanzmann maakte 'Shoah', een film waaraan hij twaalf jaar werkte, zonder ook maar één archiefbeeld te gebruiken. De kracht van de documentaire over de Jodenvervolging tijdens de tweede wereldoorlog ligt in het woord, de herinneringen van overlevenden, getuigen en ex-nazi's. In de docu legde hij ook een link met het antisemitische sentiment dat, een halve eeuw na de bevrijding van de kampen, nog steeds in landen als Duitsland en Polen woedde of woedt. Enkele jaren na 'Shoah' maakte hij 'Sobibor, 14 octobre, 16 heures' (2001), eveneens een docu in interviewvorm over - in dit geval - één naziconcentratiekamp, Sobibor.

In 2009 publiceerde hij zijn memoires onder de titel 'Le lièvre de Patagonie', in het Nederlands uitgebracht onder de titel 'De Patagonische Haas'. In Frankrijk werd de autobiografie uitgeroepen tot boek van het jaar.

Vorig jaar kwam Lanzmann nog op een negatieve manier in het nieuws toen hij door een columniste van NRC, Joyce Roodnat, in het zog van de metoo-beweging, werd beschuldigd van aanranding.

Lanzmann werd op 27 november 1925 nabij Parijs geboren. In zijn jonge jaren was hij actief voor de communistische beweging en tijdens de tweede wereldoorlog in het verzet tegen het collaborerende Vichy-regime. Hij studeerde filosofie en was onder andere docent aan de universiteit van Berlijn. Als journalist engageerde hij zich vooral om de bloedige onafhankelijkheidsstrijd van Algerije tegen de Franse kolonisator.

Enkele jaren geleden overwoog Lanzmann onder de titel 'Le dernier des injustes' een docu in te blikken waarin hij het beroemde 'De Banaliteit van het Kwaad' van filosofe Hannah Arendt zou proberen te ontkrachten. Die docu is er niet van gekomen. Zijn testament-documentaire werd 'Napalm' (2017), een documentaire over het Noord-Koreaanse regime.