Tom Waes tussen twee vuren in Noord-Ierland © De Mensen

Tijdens zijn jeugd was Noord-Ierland voor Tom synoniem met bomaanslagen en geweld. In de jaren ‘70, ‘80 en ‘90 werd er in het land een wrede burgeroorlog uitgevochten tussen Iersgezinde katholieken en Britsgezinde protestanten. Maar intussen is er al 20 jaar vrede.


Noord-Ierland is met z’n prachtige natuur, gezellige pubs en hippe hoofdstad een perfecte vakantiebestemming geworden. Behalve één dag per jaar, wanneer de legendarische Oranjemarsen hun hoogtepunt bereiken. Op 12 juli trekken protestantse fanfares door de straten van Belfast om de overwinning van de protestantse koning Willem III (van Oranje) op de katholieke koning James II in 1690 te herdenken. Net in die periode trekt Tom naar Noord-Ierland. Hij wil weten hoe het gaat met het land, 20 jaar na het vredesakkoord.

Eenmaal aangekomen in Belfast ontdekt Tom dat het in bepaalde delen van de stad nog altijd niet goed gaat tussen protestanten en katholieken, en dat de protestanten niets onverlet laten om hun eigenheid te onderstrepen.

Vijftien meter hoge muren, 'vredesmuren' worden ze genoemd, scheiden de twee gemeenschappen van elkaar. En niemand wil ze weg. Want de haat en angst zit nog diepgeworteld. Nog al te vaak worden er bommen gegooid. En dat gebeurt ook dit jaar weer.

Overal in de stad ziet Tom dat er bonfires gebouwd worden. Dat zijn grote torens van houten paletten die op de vooravond van de Oranjemarsen in brand worden gestoken. Voor de protestanten zijn de bonfires vreugdevuren. De katholieken zien ze vooral als een provocatie. Net als de protestantse fanfares die de op 12 juli voorbij hun deuren marcheren op het ritme van antikatholieke liederen.

"De marsen doen nog elk jaar opnieuw de spanning stijgen, soms met hevige incidenten en confrontaties tot gevolg. Kun je dan wel van echte vrede spreken?", aldus Tom. Hij praat met David, een van de protestantse activisten: "David, vroeg ik, zou je dochter ooit met een katholieke jongen naar huis mogen komen? Fuck nee, zei hij, ik zou hem vermoorden."

Bekijk Reizen Waes Europa elke zondag om 20u35 op Eén of waar je ook bent via proximustv.be of de Proximus TV-app. Klik hier om het programma op te nemen. Via TV Replay bekijk je het programma tot 36 uur later wanneer jij wil!